Một ngày làm nghệ nhân: Cùng "Âm vang rối nước" vẽ màu di sản

 

Trong bối cảnh múa rối nước đang dần trở nên xa lạ với thế hệ Gen Z, nhóm sinh viên ngành Truyền thông Đa phương tiện tại Trường Đại học FPT đã thực hiện một cú “chuyển mình” táo bạo qua đồ án tốt nghiệp mang tên “Âm vang rối nước”. Dự án không chỉ dừng lại ở các chiến dịch trên mạng xã hội mà còn khát khao đưa khán giả trẻ bước thẳng vào không gian văn hóa sống động tại TP.HCM vào ngày 28/03/2026.

Khởi đầu bằng các video tài liệu, chiến dịch truyền thông số và nội dung trên TikTok, Facebook, nhóm dự án đã tạo ra một “lớp nền” nhận thức mạnh mẽ. Theo Anh Phan Linh Bằng – trưởng nhóm dự án: “Thách thức lớn nhất là dùng kiến thức đa phương tiện để truyền tải sự tinh tế của nghệ thuật truyền thống mà vẫn tạo được sự hấp dẫn.”

Nhóm quan niệm rằng: Biết – Hiểu – Tin – Yêu là 4 cấp độ để chinh phục khán giả. Nếu truyền thông số giúp giới trẻ Biết và Hiểu, thì buổi trải nghiệm thực tế tại Cung Văn hóa Lao động TP.HCM chính là chìa khóa để họ Tin vào giá trị di sản và thực sự Yêu nó qua các điểm chạm trực tiếp.

Thay vì chỉ ngồi xem từ xa, dự án thiết kế 5 trạm trải nghiệm tương tác (Workshop) giúp người trẻ “chạm” vào linh hồn múa rối: Trạm 1 – “Tễu vẽ màu”: Tô màu nhân vật trên túi tote, giúp người chơi hình dung quy trình lên màu con rối. Trạm 2 – “Mục Đồng – Chill Guy Thủy Đình”: Gấp đầu trâu bằng lá đa, tái hiện không gian làng quê Việt Nam. Trạm 3 – “Thuyền đua cướp cờ”: Xếp hình thuyền, gợi không khí lễ hội truyền thống. Trạm 4 – “Vũ hội Tứ Linh”: Sáng tạo mặt nạ Long – Lân – Quy – Phụng. Trạm 5 – “Cô Tiên Lucky”: Giao lưu và nhận quà may mắn.

Đặc biệt, điểm nhấn cuối cùng chính là màn trình diễn múa rối nước và buổi giao lưu trực tiếp với các nghệ sĩ từ Nhà hát Rồng Vàng. Đây là lúc những con rối gỗ không còn là hình ảnh trên màn hình mà thực sự “sống” dậy trên mặt nước dưới sự điều khiển tài tình của nghệ sĩ biểu diễn rối nước.

Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tạ Ngọc Linh – Giảng viên hướng dẫn dự án đã bày tỏ sự tự hào về nỗ lực của các học trò. Bà nhận định rằng: 

“Đây không chỉ là một đồ án tốt nghiệp về mặt học thuật mà còn là một dự án mang giá trị văn hóa sâu sắc.”

Theo nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tạ Ngọc Linh, các sinh viên đã chứng minh được khả năng ứng dụng sáng tạo kiến thức truyền thông hiện đại để giải quyết một bài toán xã hội ý nghĩa: làm thế nào để kết nối thế hệ trẻ với một di sản văn hóa truyền thống vô giá. Bà tin rằng chiến dịch truyền thông đa chiều này sẽ khơi dậy ý thức gìn giữ di sản trong cộng đồng sinh viên tại TP.HCM.

Thạc sĩ, Đạo diễn, Nghệ sĩ múa rối Trần Được Phó Trưởng đoàn Múa rối Rồng Phương Nam – Trung tâm Nghệ thuật TP.HCM cố vấn dự án: “Nhận định múa rối nước vẫn có sức hút cực lớn nếu biết cách tiếp cận hiện đại. Dự án của sinh viên FPT chính là cầu nối quan trọng, chứng minh rằng truyền thông hiện đại hoàn toàn có thể giải quyết bài toán bảo tồn văn hóa.” 

Tính bền vững của dự án không chỉ nằm ở buổi lễ bảo vệ đồ án, mà nằm ở chính tình yêu mà những người trẻ dành cho múa rối. Khi mỗi sinh viên tham gia trở thành một “đại sứ văn hóa”, tiếng vang của múa rối nước sẽ còn vang vọng mãi trong đời sống hiện đại.